Alarm për prindërit: Telefoni para moshës 12 rrit rreziqet për shëndetin e fëmijëve
Studimi paralajmëron rreziqe serioze për shëndetin e fëmijëve
Një studim i ri, i publikuar në revistën prestigjioze Pediatrics, paralajmëron se posedimi i një telefoni të mençur para moshës 12 vjeç mund të ketë pasoja serioze për shëndetin mendor dhe fizik të fëmijëve. Studiuesit kanë identifikuar rrezik të shtuar për depresion, probleme me gjumin dhe obezitet te fëmijët që kanë pasur telefon personal që në fillim të adoleshencës.
Çfarë zbuluan hulumtuesit
Ekipi hulumtues nga Spitali Pediatrik i Filadelfias, Universiteti i Kalifornisë në Berkeley dhe Universiteti Columbia analizoi të dhënat e më shumë se 10.000 adoleshentëve amerikanë, pjesëmarrës në studimin kombëtar ABCD, studimi më i madh afatgjatë mbi zhvillimin e trurit dhe shëndetin e fëmijëve në SHBA. Mbi 63% e fëmijëve në studim kishin smartfon personal dhe mosha mesatare kur e kishin marrë ishte 11 vjeç. Sa më i vogël të ishte fëmija kur merrte telefonin, aq më i madh rreziku për çrregullime të gjumit ose shtim të peshës trupore.
Studimi paralajmëron rreziqe serioze për shëndetin e fëmijëve
Një studim i ri, i publikuar në revistën prestigjioze Pediatrics, paralajmëron se posedimi i një telefoni të mençur para moshës 12 vjeç mund të ketë pasoja serioze për shëndetin mendor dhe fizik të fëmijëve. Studiuesit kanë identifikuar rrezik të shtuar për depresion, probleme me gjumin dhe obezitet te fëmijët që kanë pasur telefon personal që në fillim të adoleshencës.
Çfarë zbuluan hulumtuesit
Ekipi hulumtues nga Spitali Pediatrik i Filadelfias, Universiteti i Kalifornisë në Berkeley dhe Universiteti Columbia analizoi të dhënat e më shumë se 10.000 adoleshentëve amerikanë, pjesëmarrës në studimin kombëtar ABCD, studimi më i madh afatgjatë mbi zhvillimin e trurit dhe shëndetin e fëmijëve në SHBA. Mbi 63% e fëmijëve në studim kishin smartfon personal dhe mosha mesatare kur e kishin marrë ishte 11 vjeç. Sa më i vogël të ishte fëmija kur merrte telefonin, aq më i madh rreziku për çrregullime të gjumit ose shtim të peshës trupore.
Studimi paralajmëron rreziqe serioze për shëndetin e fëmijëve
Një studim i ri, i publikuar në revistën prestigjioze Pediatrics, paralajmëron se posedimi i një telefoni të mençur para moshës 12 vjeç mund të ketë pasoja serioze për shëndetin mendor dhe fizik të fëmijëve. Studiuesit kanë identifikuar rrezik të shtuar për depresion, probleme me gjumin dhe obezitet te fëmijët që kanë pasur telefon personal që në fillim të adoleshencës.
Çfarë zbuluan hulumtuesit
Ekipi hulumtues nga Spitali Pediatrik i Filadelfias, Universiteti i Kalifornisë në Berkeley dhe Universiteti Columbia analizoi të dhënat e më shumë se 10.000 adoleshentëve amerikanë, pjesëmarrës në studimin kombëtar ABCD, studimi më i madh afatgjatë mbi zhvillimin e trurit dhe shëndetin e fëmijëve në SHBA. Mbi 63% e fëmijëve në studim kishin smartfon personal dhe mosha mesatare kur e kishin marrë ishte 11 vjeç. Sa më i vogël të ishte fëmija kur merrte telefonin, aq më i madh rreziku për çrregullime të gjumit ose shtim të peshës trupore.
Çfarë thonë ekspertët e tjerë
Shqetësimet për kohën e tepërt para ekranit janë ngritur prej vitesh. Ish-kirurgu i përgjithshëm amerikan, dr. Vivek Murthy, që në vitin 2023 rekomandoi krijimin e “zonave pa teknologji” dhe nxitjen e fëmijëve për të ndërtuar miqësi jashtë rrjeteve sociale. Disa shtete amerikane tashmë kanë ndaluar përdorimin e telefonave në shkolla.
Sa fëmijë posedojnë smartfon
Sipas Pew Research Center (2024), 95% e adoleshentëve 13-17 vjeç kanë smartfon. Më shumë se gjysma e fëmijëve 11-12 vjeç kanë telefon, ndërsa shifrat janë të larta edhe te moshat më të ulëta: gati një e treta e fëmijëve 8-10 vjeç, 12% e fëmijëve 5-7 vjeç dhe 8% e fëmijëve nën 5 vjeç. Aktualisht nuk ka të dhëna të besueshme publike për numrin e fëmijëve nën 12 vjeç që posedojnë telefon në Kosovë. /Telegrafi/PortaliAlarm/.
Albanian 

























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































