“Mami, a do të kthehemi tani në Siri?”

Kjo është pyetja që fëmijët po fillojnë të bëjnë në shtëpi, tha avokatja Nahla Osman, pasi debati shoqëror nëse refugjatët sirianë duhet të kthehen tani pas gati 14 vitesh lufte civile është bërë temë diskutimi në shkolla dhe kopshte. Avokatja me bazë në Hessen kryeson bordin e Shoqatës Gjermane të Ndihmës për Sirinë, një grup ombrellë që përfaqëson shumë organizata ndihme siriane në Evropë.

“Fatkeqësisht, kemi dëgjuar se fëmijëve po u thuhet: ‘Jeni sirianë, kthehuni’. Shumë fëmijë ngurrojnë të flasin edhe arabisht tani. Por nga ana tjetër, kemi edhe shumë fqinjë, iniciativa dhe shoqata që thonë ‘Jeni pjesë e Gjermanisë, ne ju mbështesim’,” tha Osman këtë javë në një konferencë shtypi online të organizuar nga Mediendienst Integration, një platformë kërkimore me bazë në Berlin për gazetarët që përqendrohen në migrimin, integrimin dhe azilin, raporton Deutsche Welle.

Që nga rënia e regjimit të Asadit në dhjetor 2024, shumë politikanë gjermanë kanë bërë thirrje që sirianët të largohen nga Gjermania dhe të rindërtojnë vendin e tyre të origjinës. Më herët këtë muaj, Jens Spahn, kreu i grupit parlamentar të Unionit konservator qeverisës (Bashkimi Kristian Demokrat dhe Bashkimi Kristian Social, CDU/CSU) në Bundestag, bëri paralele me përpjekjet e rindërtimit të Gjermanisë pas Luftës së Dytë Botërore. Refugjatët sirianë kishin një përgjegjësi dhe një “detyrë patriotike” për të ndihmuar në rindërtimin e vendit të tyre, tha Spahn.

Megjithatë, sirianët që jetojnë në Gjermani përballen me një zgjedhje të vështirë: nëse vendosin të kthehen në Siri për të vlerësuar situatën dhe për të peshuar mundësitë e tyre, ata rrezikojnë të humbasin statusin e tyre të mbrojtur në Gjermani. Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt ka thënë se Gjermania nuk dëshiron të autorizojë udhëtime të mëtejshme eksploruese, duke thënë se njerëzit mund të informohen për jetën atje duke përdorur telefonat e tyre inteligjentë.

“A mund të ktheheni me fëmijët? A mund të ktheheni nëse keni probleme shëndetësore? Nuk mund t’i vendosni këto gjëra në një telefonatë me të afërmit“, tha Osman, i cili kohët e fundit ka qenë disa herë në Siri. “Ne duhet të përqendrohemi në kthimet afatgjata dhe vullnetare.”

Rreth një milion njerëz nga Siria jetojnë në Gjermani

Sipas Mediendienst Integration, nga rreth 948,000 qytetarë sirianë që jetojnë aktualisht në Gjermani, rreth 667,000 kanë leje qëndrimi të përkohshme. Nga ky grup, rreth 10,700 sirianë nuk kanë një status të vlefshëm qëndrimi dhe për këtë arsye janë të detyruar ligjërisht të largohen nga vendi – pak më shumë se 1% e totalit, sipas shifrave të qeverisë gjermane. Por shumica në atë grup nuk mund të deportohen për shkak të sëmundjeve të rënda ose mungesës së dokumenteve të udhëtimit.

Që nga janari, sirianët kanë qenë në gjendje të kthehen në vendin e tyre të origjinës në kuadër të një programi mbështetës.

Rezultati: Rreth 2,900 njerëz deri më tani e kanë përfituar ofertën – e cila përfshin kostot e udhëtimit dhe ndihmën fillestare financiare.

“Shumë sirianë kanë investuar shumë kohë dhe burime këtu gjatë 10 viteve të fundit për të ndërtuar një jetë të re për veten e tyre në Gjermani. Kthimi është një tjetër trazirë në jetën e tyre”, tha Nora Ragab, një studiuese e migracionit në Berlin. “Në Siri, nuk e vazhdon thjesht aty ku e ke lënë – shtëpia jote mund të mos jetë më aty, situata ekonomike është shumë e vështirë dhe ende ka dhunë në vende të ndryshme. I gjithë ky diskutim shpërfill punën që shumë njerëz bënë për të ardhur këtu dhe për t’u bërë pjesë e shoqërisë.”

Kthimi në Siri – midis humbjes dhe shpresës

Ragab ka studiuar zhvillimin e shoqërisë civile siriane pas rënies së diktatorit Bashar Assad dhe ka folur me sirianët rreth mundësisë së kthimit. Përfundimi i saj: Ndihma për rindërtimin e vendit nuk kërkon domosdoshmërisht kthimin përgjithmonë. Mbështetja e përkohshme gjithashtu vlen, për shembull, si mjekët që udhëtojnë në Siri për të kryer operacione dhe për të ndihmuar në ngritjen e sistemit shëndetësor.

Një aspekt tjetër që dëgjohet shumë rrallë në debat, tha Ragab, është përbërja e popullsisë siriane në Gjermani. “Më shumë se një e treta janë fëmijë dhe të rinj nën moshën 18 vjeç. Pra, ekziston një brez që është integruar plotësisht në shoqërinë gjermane”, tha ajo.

Shtetësia gjermane për refugjatët sirianë në diskutim

Karoline Popp, një studiuese në Këshillin e Ekspertëve për Integrimin dhe Migracionin me seli në Berlin, gjithashtu ka ndjekur nga afër debatin mbi sirianët në Gjermani.

“Klima politike dhe retorika ndihen nga komuniteti sirian. Aktualisht po shkaktojnë shumë pasiguri. Kjo ndjenjë, se pavarësisht sa shumë punon, nuk do t’i përkasësh kurrë plotësisht, edhe me një pasaportë gjermane“, tha Popp, një nga autorët e një studimi të kohëve të fundit mbi temën “Diaspora dhe më shumë. Angazhimi i shoqërisë civile i komuniteteve afgane dhe siriane në Gjermani”.

“Rreziku është shumë i lartë për të ofenduar pikërisht njerëzit që janë të angazhuar në shoqëri dhe kanë një dëshirë të fortë për të marrë pjesë”.

Qeveria e Gjermanisë e ka bërë më të vështirë marrjen e shtetësisë. I ashtuquajturi “natyralizim” i shpejtë, i cili lejonte veçanërisht të huajt e integruar mirë në shoqëri, të fitonin shtetësinë, i prezantuar nga qeveria e mëparshme e qendrës së majtë, është hequr. Politikanët konservatorë duan gjithashtu t’u heqin shtetësinë e dyfishtë personave që kanë kryer vepra penale, dhe shtetësia e dyfishtë të trajtohet sërish si një përjashtim.

Megjithatë, Popp po bën thirrje për një rimendim. Ajo tha se një status i sigurt qëndrimi ose shtetësi e dyfishtë mund të jetë një element i rëndësishëm në mundësimin e popullsisë në mërgim për të marrë pjesë në vendin që ndryshon me shpejtësi.

“Ekziston një lidhje e drejtpërdrejtë mes shtetësisë dhe rikthimit,” tha Popp, duke theksuar se kjo lidhje nuk po merret parasysh nga vendimmarrësit./D.W/PortaliAlarm/